Dit is de bijzondere manier waarop Bergen op Zoom Carnaval viert

Verhalen / Erfgoed & Cultuur

Wil je vaker lezen over Bergen op Zoom?

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Waarin ben je geïntereseerd?

Bedankt voor je aanmelding voor onze nieuwsbrief!

Kom je niet uit Bergen op Zoom maar wil je het bijzondere Carnaval hier eens meemaken? Dan is het handig om dit te weten:
  • In Bergen op Zoom heet Carnaval geen Carnaval, maar Vastenavend. Na de Tweede Wereldoorlog moest er toestemming gevraagd worden aan de Deken om weer carnaval te mogen vieren. Maar die dacht meteen aan dronkenschap en zonde, en daarom werd gekozen voor (het meer katholieke) Vastenavend.
  • Alaaf roepen doen we hier niet. Bergenaren zetten hun linkerduim aan hun neus en roepen dan: agge mar leut ‘et (in het Nederlands: als je maar plezier hebt). Ook dat heeft met de oorlog te maken: in Bergen vonden ze de alaaf-groet te militair. Vandaar dat ze iets nieuws bedachten.
  • Vastenavend duurt hier geen vier dagen, maar vier weken. Het begint tijdens Neuzebal (dit jaar op 1 februari), waar het liedje van dit jaar bekend gemaakt wordt. Op vastenavenddinsdag (25 februari) eindigt het weer.
  • Doe je Zorro of kamermeisjesoutfit maar terug in de kast. In Bergen op Zoom trek je een lange jas aan. De heren liefst een stof- of leren jas, de dames een bontjas (geen dure uiteraard). Hang wat gordijnen om je nek, zet een gek hoedje op je hoofd en je bent ready to go. Een rode zakdoek mag ook, maar dan wel met de knoop naar voren (andersom is op z’n Roosendaals en dat kan in Bergen op Zoom natuurlijk niet).
  • Dansmariekes en een Raad van Elf kennen we in Bergen op Zoom niet. Hier hebben we een prins, een nar, Steketee (een politieagent) en een grootste boer. Om dit gezelschap heen is er ook een boerenploeg en een aantal boerinnekes. De boeren zijn te herkennen aan een varkensblaas die zij als een ballonnetje meedragen, de boerinnekes dragen een lieflijk jurkje.
  • In vastenavendtijd is niks leuk, tof of gezellig, maar is alles leutig.
  • Betalen kan met een leutneutbon. Verkrijgbaar en te besteden in elk café. En maak je ze niet op tijdens Vastenavend, geen nood. Je kunt ze tot augustus besteden.
  • Het middelpunt van Vastenavend is de Peperbus. Zo noemen we in Bergen op Zoom de toren van de kerk op de Grote Markt. Met Vastenavend krijgt de Peperbus een boerenkiel, rode zakdoek en gezichtje en met kindervastenavend kan hij zelfs praten.
  • Eén café is geen café tijdens Vastenavend. Je ‘dweilt’  van het ene naar het andere café.
  • In die cafés kom je de zogenaamde dweilbands tegen. Die spelen niet altijd even zuiver, maar daar malen we niet om.
  • Je zult hier geen liedjes horen over bloemetjesgordijnen of paarden die in de gang staan. In Bergen op Zoom wordt hoofdzakelijk eigen muziek gedraaid. Er zijn cd’s van, dus je kunt oefenen. Onze favoriet: d’r ga niks bove Berrege.
  • Nog zoiets: er wordt geen polonaise gelopen in Bergen op Zoom. Wij gooien onze handjes in de lucht en deinen gezellig mee op de muziek. En we zingen natuurlijk (ken je de woorden niet, dan doet la-la-la het ook prima).
  • Bergenaren heten tijdens Vastenavend Krabben. Sommigen zeggen dat dat van meekrap komt (een kleurstof waar vroeger in Bergen op Zoom veel mee gewerkt werd), anderen beweren dat het komt omdat Bergenaren dwars zijn (krabben lopen dwars). Maar dat laatste geloven we uiteraard niet…
  • Hoogtepunten van Vastenavend zijn onder andere de intocht, de kindervastenavend op de Grote Markt, dweilen op de Dubbelstraat, allerlei carnavaleske sketches op maandagavond op straat en uiteraard de optocht op dinsdag, waar je de meest prachtige wagens en creatieve groepen langs ziet komen.
  • Tenslotte valt op dinsdagavond om 23.45 de Kraai. Een ritueel op de Grote Markt, waar een heks en (natuurlijk) een kraai aan te pas komen. Na het vallen wordt er nog de Zevensprong gezongen en gedanst en dan is het echt afgelopen. Menig krab laat dan een traantje… of dat de emotie is of de drank laten we in het midden…

Kom je ook?

Wil je erbij zijn? Kijk dan hier waar en wanneer je er iets te doen is.